Sosyal medyayı sallayan aktivist* hareket Invisible Children ve bu oluşumun bir ürünü olan KONY 2012 videosunu görmüşsünüzdür. Facebook’ta karı kız çözmekten ya da Twitter’da ünlülere sarmaktan izlemeye fırsat bulamayan, kotayı geçerim korkusu ile oynata tıklayamayan gençlere KONY 2012’yi bir özet geçiyim. Ama özet geçmeden belirtiyim, yazım yeni medya düzeni ve özellikle de viral videolar hakkında. Zaten ben izledim lan anlatma boşa diyen gençler alttaki paragrafı atlayabilir.
Jason Russell Amerika’da yaşayan gazeteci, filmci, yönetmen bir abimiz. Jason reiz ve panpaları yıllar once Uganda’ya gider. Uganda gezisi sırasında (nereyi geziyorlarsa Uganda’da) Jacob adında bir çocuk ile tanışırlar. Jacob’ın anlattıkları benim diyen delikanlının ruhunda ana/bacı öper nitelikte izler bırakır. Jacob’ın abisi Lord Resistance Army (LRA) tarafından Jacob’ın gözlerinin önünde öldürülmüştür. LRA’in lideri Joseph Kony adında OÇ’nin önde gidenidir. Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından adam öldürme, cinsel kölelik, tecavüz, işkence, çocukları zorla orduya katma gibi suçların içinde bulunduğu 33 ayrı insanlık ve savaş suçundan aranan bu O.Ç.’yi bir şekilde durdurmak için çalışmalara başlayan Jason reiz ve panpaları Amerika’ya döndükleri gibi soluğu Beyaz Saray’da alırlar. Beyaz Saray’dan siktir yiyen reiz ve panpaları daha da bileylenir ve 2005 yılında Invisible Children adındaki oluşumun adımlarını atarlar. Yoruldum lan anlatmaktan! Açın izleyin gençler. Yazının sonunda var video.
Kısacası bu O.Ç. Joseph Kony, Uganda’da minicik bebeleri ailelerinde kaçırıyor. Erkekleri asker yapıyor, kızları seks kölesi haline getiriyor. 30 bini çocuk olmak üzere tam 60bin kişiyi kaçırmış 2bin 400 kişiyi öldürmüş. Jason Russell reis de bu Kony şeytanını yakalatmak ve Ugandalı çocuklara yardım etmek için bir video hazırlamış, KONY 2012.
2005 yılında kurulan Invisible Children 5 Mart 2012 tarihine kadar belli bir kitle ve sınırlı bir bilinirlik ile yavaş yavaş büyüyor. Yoğun olarak Amerika’da ve İngiltere’de bilinen bu oluşumu diğer ülkelerde bilen duyan yok, yoktu. 5 Mart’ta ise işler bir anda değişiyor ve 15 günde, dünyanın farklı noktalarından toplam 83 milyon kişi tarafından bilinir hale geliyor. Nasıl mı? Bir video ile. Bir tanecik 30 dakikalık video ile.
Yeni medya düzenin gücünü iyi bilen Jason reiz ve panpalarının hazırladığı KONY 2012 videosunun tek bir amacı var. Olabildiğince çok kişiye ulaşarak 2012 yılı içinde bu O.Ç. Joseph Kony’i yakalatmak. Amacına ulaştı mı bilemiyorum ama dijital medyanın en büyük kurşunu olan viral yayılımı en iyi şekilde kullandığı kesin.
İşte gerçek viral yayılımın –viral pazarlamadan bahsetmiyorum- yakalaması gereken ruhlardan biri de bu. İzleyini taraf olmaya çağırmak. Taraflığını videoyu paylaşarak kanıtlayacağına inandırmak. İzleyenin kendi taraflığını kanıtlatarak video paylaşımlarını bir yayılma ve reyting silahı olarak kullanmak.
Youtube Trends Manager Kevin Allocca (ne güzel soyadı varmış piçin yazınca farkettim. Bak bir daha oku soyadını, aksanlı oku) TED Talks’ta, Bir Video Nasıl Viral Olur ?’u anlattı Şubat ayında. Bu konuşmayı ve Türkiye yansımalarını çok kısa bir süre sonra yazacağım. O güne kadar minik bir alıntı yapmam gerekirse Viral Video’nun DNA’sı 3 basit yapı taşından oluşuyor. Dur dur şimdi değil. Siz yazıyı bekleyin en iyisi..
KONY2012 videosunun yarattığı izleyici psikolojisini ve yayılıma hızını incelediğim de, çalmadan çırpmadan yapacağımız viral çalışmaların, Türkiye’de alabileceği yoldan çok umutluyum. Resme bir kaç adım geriden bakmak yeterli. Ve yeni medya düzenini, viralin ve viral yayılımın gücünü biraz daha derinden anlamak. Hatta harika bir konu daha buldum be! Aldım notumu, yazacağım. Türk Dizi Senaristliğinden Viral Yazarlığa…
Ozamana kadar siz KONY2012 hakkında biraz daha düşünün. Yeni medyayı, viral yayılımı, en önemlisi elinizin altındaki gücü daha iyi anlayın. Elinizin altındaki derken mecazi bir anlam aramayın. Elinizin altındaki klavyeden bahsediyorum. 500 yıl boyunca medyanın ve basının gücü zengine ve patrona ait oldu. Bugün ise interneti olan herhangi birine ait.
OKUYUCUYA NOT: KONY2012 hareketini baslatan ve bu filmin yönetmeni Jason Russell abimizi gördüğüm yerde elini hayranlık ve zevkle sıkacağım.
